Tuincentra liggen deze weken vol met potplanten, maar wie nu nog even wacht, betaalt straks flink minder voor dezelfde boom of heester. Eind oktober begint het blote wortel seizoen en dat is niet zomaar een detail voor kwekers. Voor particuliere tuiniers is het de goedkoopste en vaak ook de beste manier om bomen, hagen en rozen aan te planten. Tijd om uit te leggen wat het is en waarom je er nu al rekening mee houdt.
Wat blote wortel planten precies inhoudt
Bij een blote wortel plant koop je geen pot met aarde, maar een jonge boom of struik die rechtstreeks uit de kwekerijgrond is getrokken terwijl hij in winterrust staat. De wortels liggen letterlijk bloot, vandaar de naam. Omdat er geen pot, potgrond en water bij komen kijken, is zo'n plant vaak de helft tot een derde goedkoper dan dezelfde soort in een container. Kwekers kunnen ze ook makkelijker vervoeren, wat de prijs verder drukt.
Het seizoen loopt van eind oktober tot ongeveer maart, zolang de grond niet bevroren is. De Royal Horticultural Society noemt oktober expliciet het moment om bestellingen te plaatsen, zodat je op tijd in de rij staat zodra de eerste bomen de grond uit komen.
Waarom dit echt de slimste maand is om te bestellen
De populairste soorten en maten zijn binnen enkele weken uitverkocht bij veel kwekerijen. Wie in december pas gaat zoeken naar een haag van honderd meter of een rij fruitbomen, vist vaak achter het net of betaalt alsnog de prijs van een potplant. Bestel je nu, dan reserveer je je planten voor levering zodra het seizoen echt begint.
Er is ook een tuintechnisch voordeel. Een blote wortel plant went sneller aan je eigen grond dan een plant die zijn hele leven in potgrond heeft gestaan. De wortels gaan direct de omringende bodem in, zonder overgang. Daardoor staat zo'n boom het voorjaar daarna vaak al steviger dan een containerplant die hetzelfde jaar is geplant.
Reken het zelf maar na. Een haagbeuk van 80 tot 100 centimeter kost blote wortel al snel 1,50 tot 2,50 euro per stuk, terwijl diezelfde plant in een pot gauw 6 tot 9 euro kost. Voor een haag van vijftig meter, met gemiddeld drie planten per meter, scheelt dat al snel meer dan 500 euro. Bij fruitbomen en siertypen met een stam is het verschil procentueel kleiner, maar nog altijd fors genoeg om op te letten.
Welke planten je nu al kunt bestellen
Hagen zijn het bekendste voorbeeld. Beuk, haagbeuk, liguster en veldesdoorn worden vrijwel allemaal blote wortel verkocht, juist omdat je er grote hoeveelheden van nodig hebt. Heb je je haag deze maand nog laten snoeien? Dan is dit meteen het moment om eventuele kale plekken aan te vullen met nieuwe planten uit dezelfde partij.
Ook fruitbomen zoals appel, peer en pruim koop je het voordeligst blote wortel, net als rozenstruiken en de meeste loofbomen voor in de border. Groenblijvers zoals laurier of taxus worden meestal wortelgoed met een kluit aangeboden in plaats van echt blote wortel, maar vallen onder dezelfde bestel- en plantperiode.
Zo bereid je de grond nu al voor
Je hoeft niet te wachten tot de planten arriveren om aan de slag te gaan. Spit de plekken waar je gaat planten alvast los en werk er compost of goed verteerde mest doorheen. Grond die al een paar weken rust heeft gehad, zakt beter in en geeft je nieuwe planten een vliegende start. Graaf het plantgat ongeveer anderhalf keer zo breed als de wortelkluit en net zo diep als de wortels lang zijn, zodat ze straks niet omgevouwen in de grond komen te zitten.
Check ook meteen of je gazon zelf nog aandacht nodig heeft voor de winter. Dit is nog de beste periode om je gazon bij te zaaien en loof van de bomen tijdig te verwijderen, zodat het gras niet verstikt. En plant je bloembollen voor volgend voorjaar, doe dat dan in dezelfde periode als je blote wortel bestelling aankomt, dan heb je in één werksessie je hele tuin winterklaar.
- Bestel nu bij een kwekerij of tuincentrum met vooruitbestellen, levering volgt eind oktober tot november
- Spit en bemest de plantgaten alvast, ruim voordat de planten arriveren
- Plant zo snel mogelijk na levering, blote wortel planten mogen niet uitdrogen
- Geef flink water na het planten, ook als het regent
- Houd de grond rondom vochtig tot de vorst invalt
Dit is wat je deze week al kunt regelen
Ga voordat je bestelt even na hoeveel planten je echt nodig hebt en meet de haaglengte of het aantal fruitbomen dat in je tuin past, inclusief de ruimte die ze over een paar jaar nodig hebben. Kwekers rekenen vaak in bosjes van vijf of tien, dus een beetje overcapaciteit bestellen is vaak voordeliger dan twee keer apart leveren. Wie dit nu regelt, plant eind deze maand met de goedkoopste planten van het jaar en een tuin die volgend voorjaar al gevestigd aanvoelt in plaats van net aangeplant.