Planten & Kweken

Je amaryllis bloeit dit jaar niet precies met Kerst

· 5 min leestijd

De amaryllisbollen liggen alweer volop in de winkel, met een belofte op de verpakking die niet altijd klopt: bloei met Kerst. Reken je dat na, dan valt dat voor wie nu pas begint vaak net anders uit. Dat betekent niet dat je moet wachten tot volgend jaar, want een bol die nu de grond in gaat, geeft je midden in de donkerste weken van het jaar precies de kleur die je dan het hardst nodig hebt.

Juist in deze maanden, als de tuin kaal staat en de dagen kort zijn, voelt een vensterbank met een bloeiende amaryllis anders dan een paar potten buiten die je toch pas in het voorjaar weer ziet opleven. Het is een van de weinige planten die je in de winter echt van begin tot eind ziet groeien, van naakte bol tot steel van wel vijftig centimeter met twee of meer trompetvormige bloemen.

Waarom precies op 25 december vaak niet lukt

Een amaryllisbol, botanisch een hippeastrum, doet er volgens de groeigids van de Royal Horticultural Society na het planten gemiddeld zes tot acht weken over om in bloei te komen. Plant je de bol vandaag, dan land je daarmee eerder rond de jaarwisseling dan op kerstavond. Wil je echt op 25 december bloemen, dan had je eigenlijk half november al moeten planten. Dat is geen probleem van jouw kant, het zit in de aard van de bol: hij werkt in weken, niet in een vaste kalenderdatum, en het plantvenster loopt sowieso van oktober tot en met januari. Plant je dus liever halverwege januari, dan heb je nog steeds alle tijd, alleen schuift de bloei een stukje verder het nieuwe jaar in.

Zo plant je de bol goed

Kies een pot die maar net iets groter is dan de bol zelf, te veel ruimte eromheen vertraagt de groei. Gebruik potgrond of universele compost en zet de bol er zo in dat twee derde boven de grond uitsteekt. Geef daarna spaarzaam water, pas als de eerste groene punt zichtbaar wordt, ga je over op regelmatig gieten. Zet de pot op een lichte plek bij een temperatuur van ongeveer 21 graden, dat is het klimaat waarin de bol het snelst op gang komt. Een vensterbank boven de verwarming is dus prima voor de start, zolang je de grond niet te snel laat uitdrogen.

Dit gebeurt de eerste weken

Zodra de steel omhoog schiet, draai je de pot regelmatig een kwartslag, anders buigt de stengel krom naar het raam toe. Grootbloemige soorten vallen bijna altijd om onder het gewicht van de bloemen, dus zet op tijd een stok erbij. Staat de bol eenmaal in bloei, verhuis hem dan naar een iets koelere plek van 15 tot 18 graden. Daarmee houd je de bloemen weken langer mooi dan wanneer je de pot op de verwarming laat staan. Wil je de bol over een paar jaar nog steeds gebruiken, repot hem dan tussen januari en maart, en doe dat niet elk jaar: eens in de twee tot drie jaar is voor een amaryllis voldoende.

Deze korte, voorspelbare groeicyclus maakt de amaryllis een fijne tegenhanger van het werk dat je verder in huis doet met niet-winterharde planten die je nu naar binnen haalt: waar die vooral overleven tot het voorjaar, geeft de amaryllisbol je binnen twee maanden al bloemen terug.

Wat je hieraan hebt na de bloei

Zijn de bloemen uitgebloeid, dan heb je twee routes. Bij de eerste snijd je de bloemstengel af maar laat je de bladeren staan, blijf je wekelijks bijvoeden en zet je de pot in de zomer buiten of in de kas. Eind september zet je hem dan acht tot tien weken op een koele, lichte plek van ongeveer 13 graden om hem tot rust te laten komen, waarna je opnieuw kunt opstarten. Bij de tweede route stop je na de bloei juist helemaal met water geven, laat je de bol intrekken en bewaar je de pot één tot twee maanden op een donkere, koele plek zoals een garage, zonder licht of water. Welke route je ook kiest, de rustperiode is geen overbodige stap: zonder die koude, droge fase legt de bol geen nieuwe bloemknop aan en krijg je volgend jaar alleen bladgroen te zien.

Zo'n bol die je jaar na jaar laat terugkomen, past goed bij hoe je ook je kuipplanten tegen vorst beschermt: in beide gevallen haal je er meer uit dan één seizoen bloei, mits je de rustperiode serieus neemt. Een bol die je drie jaar op rij laat terugkomen, is bovendien goedkoper dan elk jaar een nieuwe kopen, en de bloemen worden vaak talrijker naarmate de bol groter wordt. Wil je dit najaar nog meer bloeiende bollen voor volgend jaar erbij, dan is dit ook het moment om bloembollen voor het voorjaar te planten, zodat je van de eerste amaryllis in januari naadloos doorloopt naar de eerste krokussen in maart.

P
Geschreven door Pepijn Mulder Tuin redacteur

Pepijn combineerde zijn studie tuinarchitectuur met een bijbaan bij een plantencentrum, waar hij leerde dat de mooiste tuinen niet de duurste zijn maar de best doordachte. Hij schrijft over luxe tuinen die niet per se een luxe budget vereisen, door slim te combineren wat je plant, waar je het plant en welke materialen je gebruikt. Zijn eigen tuin is zijn grootste showcase: een weelderig geheel van siergrassen, natuursteen en verlichting dat eruitziet alsof het een fortuin heeft gekost, maar dat grotendeels met marktplaatsvondsten is opgebouwd. Hij combineert beplanting met design en laat zien hoe je een tuin creëert waar je met trots naar kijkt zonder je bankrekening leeg te trekken. Pepijn vindt dat een tuin het enige onderdeel van je huis is dat elk seizoen mooier kan worden als je het goed aanpakt.