Half april en de tuinkriebels zijn niet meer te stoppen. De dagen worden langer, de bodem warmt langzaam op en overal om je heen begint het te groeien. Maar wacht even - de IJsheiligen vallen dit jaar op 11 tot en met 15 mei, en nachtvorst kan je prille plantjes nog flink de das omdoen. Wat kun je nu al veilig zaaien, en wat bewaar je beter nog even voor binnenshuis?
Direct buiten zaaien in april
Goed nieuws: er is een flinke lijst gewassen die prima tegen een koud nachtje kunnen en nu al direct de volle grond in mogen. De bodemtemperatuur moet minimaal 5 tot 8 graden zijn, en dat is in de meeste Nederlandse tuinen inmiddels het geval.
Deze groenten kun je nu buiten zaaien:
- Wortelen - zaai ze in losse, steenvrije grond voor de rechte wortels
- Radijsjes - de snelste beloning, binnen 4 weken oogsten
- Spinazie - houdt van koel weer en schiet minder snel door in april
- Erwten en tuinbonen - stevig genoeg voor lichte vorst
- Bieten en snijbiet - zet ze op 30 cm afstand voor mooie knollen
- Pluksla en rucola - binnen een paar weken al de eerste blaadjes plukken
- Pastinaak - heeft een lange groeitijd, dus hoe eerder hoe beter
Vergeet de kruiden niet: peterselie, dille en koriander kun je nu ook direct buiten zaaien. Ze zijn niet vorstgevoelig en doen het prima in een zonnig hoekje van de moestuin.
Binnen voorzaaien voor na de IJsheiligen
De warmteminnende gewassen horen nu absoluut nog niet buiten. Tomaten, courgettes, komkommers, paprika's, aubergines en pompoenen zijn allemaal vorstgevoelig en overleven een nachtje van -2 graden simpelweg niet. Maar dat betekent niet dat je stil moet zitten.
April is het perfecte moment om deze gewassen binnenshuis voor te zaaien op de vensterbank of in een kleine kas. Gebruik zaaitray's met goede zaaigrond, houd de temperatuur tussen 18 en 22 graden en zorg voor voldoende licht. Na de IJsheiligen, rond 15 mei, verhuizen ze dan als stevige plantjes naar buiten.
Pro-tip: begin nu ook met het afharden van plantjes die je al eerder hebt voorgezaaid. Zet ze overdag een paar uur buiten op een beschut plekje en haal ze 's avonds weer naar binnen. Zo wennen ze geleidelijk aan de buitentemperatuur.
Bloembollen en vaste planten
Niet alleen de moestuin vraagt nu om aandacht. April is ook het moment om zomerbloeiende bollen te planten. Dahlia's, gladiolen en begonia's mogen nu de grond in op een zonnige plek in de border. Ze zijn wel gevoelig voor vorst, dus plant ze niet te ondiep - een vuistregel is twee keer de hoogte van de bol.
Vaste planten kun je nu ook nog prima verplanten of delen. De bodem is vochtig genoeg en de temperatuur ideaal om snel nieuwe wortels te vormen. Wie bezig is met de inrichting van een luxe tuin doet er goed aan om nu de borders aan te vullen met siergrassen en vaste planten die in de zomer voor kleur zorgen.
Aardappelen poten
Heb je voorgekiemde pootaardappelen klaarliggen? Dan is het nu het moment. Vroege rassen als Doree en Eersteling kunnen nu de grond in. Plant ze op een rijtje met 30 cm tussenruimte en 60 cm tussen de rijen. Dek ze af met een laag compost of stro om de bodem warm te houden en eventuele vorst te dempen.
Let op: aardappelloof is wel vorstgevoelig. Komt er onverwacht nachtvorst, dek de jonge scheuten dan tijdelijk af met vliesdoek of een laag stro.
Het gazon verdient ook aandacht
April is de beste maand om je gazon te verticuteren en bij te zaaien. De grond is vochtig, de temperatuur stijgt en het gras groeit snel genoeg om kale plekken te herstellen. Verticuteer op een droge dag, verwijder het mos en de viltlaag, en zaai direct daarna graszaad in de kale plekken. Houd het de eerste weken goed vochtig.
Wie ook de rest van de tuin er piekfijn bij wil hebben, kan nu alvast nadenken over het onderhoud. In ons artikel over het goed onderhouden van je planten vind je handige tips die je het hele seizoen kunt toepassen.
Bescherm wat je hebt gezaaid
Het weer in april is grillig. De ene dag is het 18 graden, de volgende nacht vriest het. Houd daarom altijd vliesdoek of tuinfolie bij de hand om je zaailingen te beschermen als er onverwacht vorst wordt voorspeld. Een eenvoudige oplossing is een rij omgekeerde plastic flessen over je kwetsbare plantjes - het werkt als een mini-kas.
Controleer dagelijks de weersverwachting en wees niet bang om plantjes tijdelijk weer naar binnen te halen. Het is beter om voorzichtig te zijn dan om je hele zaaisel in een nacht te verliezen. De IJsheiligen op 11 tot en met 15 mei markeren traditioneel het einde van het vorstrisico, maar ook daarna kan het in Nederland nog fris worden.
Het belangrijkste is: ga gewoon aan de slag. Perfect weer bestaat niet, en wie wacht tot het ideaal is, mist het hele voorjaar. Begin met de vorstbestendige gewassen, zaai de rest binnen voor en geniet van elke dag dat je buiten in de tuin kunt werken.